UYUŞTURUCU SUÇLARI, GÜNCEL OPERASYONLAR

YENİ YARGI PAKETİ IŞIĞINDA CEZA İNFAZ SÜREÇLERİ

Yazar: Av. Gültekin Altay ATMACA – GAA HUKUK

Son günlerde gerek sosyal medyada gerekse ana haber bültenlerinde sıkça karşılaştığımız "ünlülere yönelik uyuşturucu operasyonları", aslında Türk Ceza Kanunu’nun uyuşturucu madde suçlarına ne kadar geniş ve detaylı bir perspektiften yaklaştığını göstermektedir. Toplumda genellikle sadece "satıcı" ve "içici" ayrımı bilinse de, kanun koyucu "özendirme", "yer sağlama" ve "temin etme" fiillerini de ağır yaptırımlara bağlamıştır.

Bu yazımızda; gündemdeki operasyonların hukuki arka planını, uyuşturucu ticareti ile kullanım suçları arasındaki ince çizgiyi ve Yeni Yargı Paketi ile birlikte ceza infaz sisteminde (yatar hesaplamasında) meydana gelen değişiklikleri inceleyeceğiz.

1. Uyuşturucu Madde Ticareti mi, Kullanımı mı? (TCK 188 - TCK 191)

Uyuşturucu suçlarında en kritik nokta, şüphelinin eyleminin "ticaret" kapsamında mı yoksa "kişisel kullanım" kapsamında mı değerlendirileceğidir. Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre bir eylemin ticaret sayılabilmesi için sadece paranın el değiştirmesi gerekmez.

• Uyuşturucu Madde Ticareti (TCK 188): Uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri ruhsatsız veya ruhsata aykırı olarak imal, ithal veya ihraç eden, ülke içinde satan, satışa arz eden, başkalarına veren, sevk eden, nakleden, depolayan herkes bu suçun failidir. Cezası son derece ağırdır (genellikle 10 yıldan başlar).

• Kullanmak İçin Bulundurma (TCK 191): Kişinin sadece kendi kullanımı için madde bulundurmasıdır.

• Kritik Ayrım: Kişinin evinde hassas terazi bulunması, maddenin küçük paketler (fişek) halinde hazırlanmış olması veya kullanım sınırını aşan miktarda (Yargıtay kriterlerine göre yıllık kullanım miktarının üzerinde) madde yakalatması, eylemi doğrudan "Ticaret" suçuna dönüştürür.

2. Ünlülere Yapılan Operasyonların Hukuki Dayanağı: "Özendirme Suçu"

Son dönemde sanatçılara ve sosyal medya fenomenlerine yönelik yapılan operasyonların büyük bir kısmı, doğrudan uyuşturucu satışı yaptıkları iddiasından ziyade, TCK Madde 190/2 kapsamında değerlendirilmektedir.

Bu maddeye göre; “Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanılmasını alenen özendiren veya bu nitelikte yayın yapan kişi, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

Sosyal medya paylaşımlarında, video kliplerde veya şarkı sözlerinde uyuşturucu maddeyi normalleştiren, kullanımını teşvik eden veya kolaylaştıran ifadeler/görseller kullanılması, adli makamlarca "Özendirme Suçu" kapsamında soruşturulmaktadır. Bu suçun cezası, basit kullanım suçundan çok daha ağırdır ve tutuklama tedbiri sıkça uygulanmaktadır.

3. Yer Sağlama ve Temin Etme

Bir diğer önemli husus ise "Yer Sağlama" suçudur. Kişi uyuşturucu madde satmıyor veya kullanmıyor olsa bile, kendi evini, ofisini veya aracını başkalarının uyuşturucu kullanması için tahsis ederse, TCK 190. madde uyarınca cezalandırılır. "Arkadaşım içiyordu, ben sadece evimi açtım" savunması, kişiyi cezadan kurtarmaz; aksine yer sağlama suçunun oluşmasına neden olur.

4. Yeni Yargı Paketi ve Ceza İnfaz Sistemindeki Değişiklikler

Kamuoyunda "Yeni Yargı Paketi" olarak bilinen düzenlemeler ve Ceza İnfaz Kanunu’ndaki değişiklikler, uyuşturucu suçlarında "cezasızlık algısını" yıkmayı hedeflemektedir.

• Denetimli Serbestlikte Yeni Dönem: Eskiden belli bir ceza miktarının altındaki suçlarda kişiler cezaevine hiç girmeden denetimli serbestlikten yararlanabiliyordu. Yeni düzenlemeler ve 8. Yargı Paketi ile birlikte gündeme gelen sistemde, her hükümlünün cezasının belli bir oranını (örneğin %40'ını) mutlaka kapalı veya açık ceza infaz kurumunda geçirmesi hedeflenmektedir.

• Uyuşturucu Suçlarında İnfaz Oranı: Uyuşturucu ticareti suçları, mükerrir (tekrar eden) suçlar ve örgütlü suçlar kapsamında değerlendirildiğinde infaz oranları daha yüksektir (genellikle 2/3 veya 3/4).

• Tedavi ve Denetimli Serbestlik (TCK 191): Kullanıcılar için uygulanan "Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi" (KDAE) kararı ihlal edildiğinde, dava açılmakta ve hapis cezası gündeme gelmektedir. Yeni sistemde, tedaviye uyum sağlamayanlar için infaz süreçleri hızlandırılmaktadır.

Sonuç ve Hukuki Tavsiye

Uyuşturucu madde suçları; delillerin toplanma biçiminden (hukuka aykırı arama, usulsüz el koyma), ifadelerin alınma şekline kadar teknik detayların hayati önem taşıdığı dosyalardır. "İçiciyim" diyerek verilen bir ifade, dosyadaki diğer delillerle (telefon kayıtları, HTS, fiziki takip) çeliştiğinde kişi "satıcı" muamelesi görebilir ve onlarca yıl hapis cezası ile yargılanabilir.

Bu nedenle, gerek soruşturma (karakol/savcılık) aşamasında gerekse kovuşturma (mahkeme) aşamasında sürecin uzman bir avukatla takip edilmesi, özgürlüğünüzün teminatıdır.

Av. Gültekin Altay ATMACA